Dla kogo ubezpieczenie OC zawodowe?

Tak, przy czym zależy od rodzaju zawodu i formy jego wykonywania. Ustawodawca w ustawie o działalności leczniczej z dnia 15 kwietnia 2011 roku przewidział krąg podmiotów, które zobligowane są do wykupienia ubezpieczenia OC obowiązkowego z tytułu wykonywania działalności leczniczej:

• podmioty lecznicze prowadzące działalność w formie szpitali,
• podmioty lecznicze udzielające stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych innych niż szpitalne oraz ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych,
• lekarze wykonujący działalność leczniczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej jako indywidualna praktyka lekarska, indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska oraz w formie spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej jako grupowa praktyka lekarska,
• pielęgniarki wykonujące działalność leczniczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej jako indywidualna praktyka pielęgniarska, indywidualna specjalistyczna praktyka pielęgniarska oraz w formie spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej jako grupowa praktyka pielęgniarska,
• fizjoterapeuci wykonujący działalność leczniczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej jako indywidualna praktyka fizjoterapeutyczna oraz w formie spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej jako grupowa praktyka fizjoterapeutyczna.

Pozostałe zawody medyczne nie mają ustawowego obowiązku wykupywania ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej zawodowej. Jednakże ze względu na świadomość ryzyka pracy z pacjentami większość medyków decyduje się na zawarcie ubezpieczenia dobrowolnego OC zawodowej. 

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29.04.2019 roku w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotu wykonującego działalność leczniczą minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC, w okresie ubezpieczenia nie dłuższym niż 12 miesięcy, wynosi równowartość w złotych:

• dla szpitali - 100 000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia oraz 500 000 euro w odniesieniu do wszystkich zdarzeń,
• dla pozostałych podmiotów leczniczych - 75 000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia oraz 350 000 euro w odniesieniu do wszystkich zdarzeń,
• dla lekarzy - 75 000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia oraz 350 000 euro w odniesieniu do wszystkich zdarzeń,
• dla pielęgniarek i fizjoterapeutów - 30 000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia oraz 150 000 euro w odniesieniu do wszystkich zdarzeń.

Należy przy tym pamiętać, że polisa OC obowiązkowego nie obejmuje szkód:

• wyrządzonych przez podmiot wykonujący działalność leczniczą po pozbawieniu lub w okresie zawieszenia prawa do prowadzenia działalności leczniczej,
• polegających na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie rzeczy,
• polegających na zapłacie kar umownych,
• powstałych wskutek działań wojennych, stanu wojennego, rozruchów i zamieszek, a także aktów terroru,
• będących następstwem zabiegów chirurgii plastycznej lub zabiegów kosmetycznych, nie związanych z leczeniem wady wrodzonej, urazu, choroby lub następstwem jej leczenia.

Z tego powodu standardem rynkowym jest wykupywanie dodatkowego dobrowolnego ubezpieczenia OC zawodowego, które uzupełnia zakres ochrony o pozostałe ryzyka, nie objęte polisą obowiązkową.

Suma nadwyżkowa to nic innego jak podwyższenie sumy gwarancyjnej w ubezpieczeniu obowiązkowym OC lekarza ponad minimalny limit określony przez ustawodawcę tj. 75 000 euro na jedno i 350 000 euro na wszystkie zdarzenia.

Dla wielu lekarzy zwłaszcza tych pracujących na SOR lub w zespołach ratownictwa medycznego oraz wykonujących skomplikowane procedury medyczne, gdzie ryzyko błędu medycznego lub powikłań jest wysokie, minimalna suma jest często niewystarczająca. Z tego powodu wykupują oni polisy z wyższymi limitami.

Suma nadwyżkowa może być zawarta bezpośrednio w ramach polisy OC obowiązkowego lekarza bądź jako dodatkowa suma nadwyżkowa w ramach OC dobrowolnego, której limit uruchamiany jest po wyczerpaniu się sumy z ubezpieczenia obowiązkowego. Z punktu widzenia lekarza nie ma to znaczenia gdyż obie formy gwarantują to samo tj. wyższą sumę ubezpieczenia w przypadku roszczeń z polisy OC obowiązkowego.

W oferowanym na medirect.pl OC obowiązkowym każdy lekarz może wybrać dodatkową sumę nadwyżkową w ramach OC dobrowolnego na 1 lub 2 mln zł, co przy przeliczeniu na euro daje limit w ubezpieczeniu obowiązkowym:

• przy 1 mln zł - 312 tys. euro na jedno i 587 tys. euro na wszystkie zdarzenia,
• przy 2 mln zł - 549 tys. euro na jedno i 824 tys. euro na wszystkie zdarzenia.

Obecnie na polskim rynku operuje 4 ubezpieczycieli, dla których sektor zdrowia w zakresie ubezpieczeń OC zawodowych jest istotnym elementem działalności tj. Inter Polska, PZU, Ergo Hestia i Allianz. Każdy z nich oferuje mniej lub bardziej złożony zakres ochrony zwłaszcza w obszarze ubezpieczenia OC dobrowolnego, które obejmuje szereg opcji dodatkowych zapewniających jak najszerszą ochronę ubezpieczeniową.

Oczywiście zakres ten rozbudowywany jest w zależności od wybranych przez lekarza klauzul dodatkowych, pod warunkiem opłacenia dodatkowej składki za dane rozszerzenie. Dobra polisa OC dla lekarza to taka, która oferuje szeroki katalog rozszerzeń i atrakcyjne sumy ubezpieczenia. Dla przykładu OC dobrowolne lekarza w Ergo Hestii, które oferowane jest na stronie medirect.pl obejmuje w standardzie - bez konieczności opłacania dodatkowej składki - następujący zakres ochrony:

• ochronę ubezpieczeniową w granicach odpowiedzialności ustawowej ubezpieczonego z tytułu czynu niedozwolonego (odpowiedzialność deliktowa) lub z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (odpowiedzialność kontraktowa), w tym wykonywanie procedur medycznych, w których wymagana jest pisemna zgoda pacjenta,
• szkody w mieniu i na osobie związane z wykonywaniem zawodu lekarza, w tym wynikających z rażącego niedbalstwa,
• szkody w mieniu i na osobie spowodowane niesieniem pierwszej pomocy medycznej,
• zniesienie prawa do regresu w stosunku do lekarza, również w przypadku błędów lekarskich wynikających z rażącego niedbalstwa,
• szkody wyrządzone przez pracowników i podwykonawców lekarza ze zniesionym prawem do regresu,
• zwrot kosztów wynikłych z zastosowania środków w celu zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów,
• pokrycie uzasadnionych kosztów wynagrodzenia ekspertów,
• szkody w mieniu i na osobie będące następstwem pobrania, przechowywania krwi i preparatów krwiopochodnych, komórek lub tkanek ludzkich,
• odpowiedzialność cywilną Ubezpieczonego za podwykonawców bez prawa regresu,
• szkody w mieniu i na osobie wyrządzone przez osoby odbywające u ubezpieczonego praktyki zawodowe (wolontariuszy, rezydentów itp.) w związku z wykonywaniem czynności zawodowych pod jego kierownictwem,
• szkody na osobie i w mieniu wyrządzone przez Ubezpieczonego osobom bliskim oraz personelowi tej samej jednostki,
• szkody w mieniu i na osobie wynikłe z posiadania mienia na potrzeby wykonywania czynności zawodowych, w tym w mieniu nieruchomym i ruchomym będącym przedmiotem najmu lub dzierżawy - sublimit 100 000 zł na jeden i wszystkie wypadki w okresie ubezpieczenia /osoba,
• szkody w dokumentach - sublimit 100 000 zł na jeden i wszystkie wypadki w okresie ubezpieczenia /osoba,
• szkody wynikłe z przeniesienia HIV, WZW i innych chorób zakaźnych zgodnie z klauzulą nr 4 - sublimit do wysokości wybranej sumy gwarancyjnej, jednak sublimit maksymalny wynosi 1 000 000 zł na jeden i wszystkie wypadki w okresie ubezpieczenia/osoba,
• szkody wynikłe z naruszenia praw pacjenta zgodnie z klauzulą nr 3 - sublimit 100 000 zł na jeden i wszystkie wypadki w okresie ubezpieczenia/osoba,
• szkody w mieniu i na osobie wynikłe z udziału ubezpieczonego w eksperymentach medycznych, przy czym ubezpieczenie nie zastępuje ubezpieczenia obowiązkowego, do którego zawarcia ubezpieczony jest zobowiązany zgodnie z przepisami prawa - sublimit 100 000 zł na jeden i wszystkie wypadki w okresie ubezpieczenia/osoba,
• szkody w mieniu osobistego użytku stanowiącym własność pacjentów - sublimit 1000 zł/osoba,
• szkody w mieniu pracodawcy z wyłączeniem szkód w wartościach pieniężnych i pojazdach mechanicznych, w tym polegające na utracie mienia - sublimit 50 000 zł/osoba,
• czyste straty finansowe wynikłe z przetwarzania danych pacjentów, w tym nieuprawnionym ujawnieniem dokumentacji medycznej - sublimit 50 000 zł/osoba,
• szkody w mieniu i na osobie powstałe w związku z przekroczeniem terminu świadczeń medycznych oraz spowodowane uchybieniami natury organizacyjnej, administracyjnej, porządkowej z sublimitem 25 000 zł na jeden i wszystkie wypadki w okresie ubezpieczenia/osoba.

Tak, każdy medyk prowadzący JDG może zaliczyć w koszty uzyskania przychodu składkę za wykupioną polisę OC zawodowego. Oczywiście jest to możliwe, o ile wybrał odpowiednią formę opodatkowania swojej działalności tj. skala podatkowa lub podatek liniowy. 

Tak, jak najbardziej. Nie chodzi nawet o sens, ale o realną potrzebę wynikającą z ryzyka jakie ponosi każda osoba udzielająca świadczeń zdrowotnych. Oczywiście rodzaj i wysokość odpowiedzialności wynika z podstawy prawnej, w ramach której dany medyk świadczy prace:

• umowa o pracę - odpowiedzialność pracownicza zgodnie z przepisami kodeksu pracy ograniczona jest do 3 krotności miesięcznego wynagrodzenia brutto
• umowa zlecenie - odpowiedzialność zleceniobiorcy nie jest niczym ograniczona, gdyż wynika wprost z przepisów kodeksu cywilnego, a zatem osoba tak ponosi pełną odpowiedzialność majątkiem osobistym, jak osoby prowadzące działalność gospodarczą.

Na różne rodzaje odpowiedzialności cywilnej lekarza wpływa też forma i miejsce świadczonych usług.